Latest Entries »

Tháng Ba…

Tặng nàng Vương

S7080012

Em nhớ không Berlin tháng Ba
Trời xanh và ngập nắng chan hoà
Gió nhẹ mơn man, hồn ta lắng
Nhớ không em, Berlin tháng Ba

Dù rằng còn lành lạnh nhớ mong
Em ở Sài Gòn có nhớ chăng
Mùa này Berlin… chồi rồi nụ
Tím, hồng… hoa nhỏ nở đầy đồng

Đầy đồng và khắp dọc đường đi
Công viên thảm cỏ đã xanh rì
Trời cao, tịch mịch, trên cành vắng
Một tiếng líu lo… con chim ri

Những bông hoa nhỏ trên thảm cỏ
Đẫm nắng vàng để thấy xuân về
Sương đọng cành lê, cánh táo dại
Đã qua rồi mùa đông lê thê…

Biếc xanh nhành non rắc chồi nụ
Cành còn khô đôi chút điểm hồng
Của chồi, của lá non tươi thắm
Gọi trời, gọi đất, gọi mênh mông

Bồng bềnh phiêu dạt mãi trời Âu
Từ thuở trong veo, chưa biết sầu
Sài Gòn hương lửa em còn nhớ
Tình ta… Ôi những tháng năm đầu

Quán vắng thiếu nữ ngồi đọc sách
Mắt nhìn mà lòng tận xa xôi
Cà phê nhâm nhi trong lành lạnh
Nắng vàng rót mật, vu vơ cười

Tháng Ba hương hoa của trời đất
Nén lòng như một tiếng thở dài
Cho đi mùa đông và đêm lạnh
Cô đơn khi ngóng bóng hình ai

Tháng Ba hương hoa của trời đất
Rộn ràng như một tiếng reo ca
Hồn ta, thời gian như bật khóc
Mừng vui khi đông – hạ giao hoà

Hiu quạnh mà lại như ngóng trông
Xuân về trên má trên môi hồng
Em ơi, tháng năm có trở lại
Trả ta cả tuổi trẻ chờ mong

Đêm qua hình như trời trở lạnh
Tháng Ba như vậy đó em ơi
Này chồi, này nụ, này gió lạnh…
Tháng Ba bao giờ phụ lòng người

Ở Sài Gòn, nhớ Berlin không
Hỡi người thiếu phụ má vẫn hồng
Tháng Ba và lá hoa rực nắng
Tháng Ba, lành lạnh, em nhớ không?

Berlin, 10.3.2014
HT

//

//

Advertisements

Có em đợi anh nơi cuối đường,

 

Ký ức của bao tháng năm dài

Gắn liền cùng với bóng hình ai

Em ơi, có chăng là duyên phận

Suốt đời, chẳng bao giờ nhạt phai

 

Vạn dặm trên đường đời xa ngái

Đôi khi anh lỡ bước lạc đường

Nhưng dù có sa chân lạc lối

Có em, chờ anh cuối con đường

 

Biết bao tệ bạc, bao lầm lỡ

Với em, đôi khi anh lỡ lầm

Thì em vẫn dịu dàng tha thứ

Êm xuôi, tất cả em cầu mong

 

Bên em là hạnh phúc lớn lao

Có em- Đời anh thật ngọt ngào

Vui buồn rồi cũng sẽ qua hết

Anh cám ơn đời được gần nhau

 

Tuyệt vời, niềm hạnh phúc của anh

Duy nhất, trên đời, chỉ một mình

Với anh như thế, em yêu hỡi

Ơn em, đằm thắm một khối tình

 

Có em đợi anh nơi cuối đường

 

Ký ức tháng năm dài

Gắn liền bóng hình ai

Biết bao là duyên nợ

Em ơi, bao giờ phai?

 

Vạn dặm đường đời xa

Đôi khi chừng lạc lối

Nhưng dù đâu anh tới

Có em đợi cuối đường

 

Tha thứ mọi lỗi lầm

Mong anh xuôi mọi đàng

Dù đôi khi anh tệ

Em vẫn luôn dịu dàng

 

Hạnh phúc được bên em

Mừng vui- Anh có em

Vui buồn, rồi qua hết

Ơn đời, anh bên em

 

Tuyệt vời em cuả anh

Chỉ em, thế với anh

Ơn em, ơn nhiều lắm

Người duy nhất bên anh

Tặng Hoàng Ngọc, Hoa Thương và Banyan Tree

 

01012010001

Trời Berlin, một đêm cuối đông

Cô đơn, vằng vặc sáng trăng trong

Bời bời mưa tuyết trên đường vắng

Berlin lộng lẫy những đêm hồng

 

Tiếng nhạc từ cửa sổ nhà ai

Nhung nhớ âm vang mộng chảy dài

Thiếu phụ lòng sầu nơi cố quận

Nhân gian như tràn ngập u hoài

 

Tuyết bay bay ngập khắp không gian

Trắng tinh một màu trắng dịu dàng

Thướt tha ảo diệu và say đắm

Lạnh lùng mà đằm thắm mênh mang

 

U uẩn sắc hồng trong tuyết đêm

Như mơ, như thơ… ánh trăng êm

Hư không dìu dặt vang khúc nhạc

Thiên sứ vỗ cánh… mộng êm đềm

 

Làm sao mang hết được mùa đông

Được tuyết, được trăng, được đêm hồng

Được tình được ý… lòng của chị

Hà Nội vời vợi trong sầu mong

 

Gửi em những đóa tuy líp hồng.

 

 

Berlin, 3.2013

 

Cậu (2)

„Niệm thiên điạ chi du du

Độc sảng nhiên nhi thế hạ” TTN

Bild (75) 

 

Cũng đã phải mấy năm rồi mình mới gặp lại cậu, cho dù thỉnh thoảng mình vẫn về Hà Nội. Nhưng không hiểu sao lần nào cũng khó gặp cậu vì lần thì cậu ở trong Nam thì mình ngoài Bắc và cậu ra Hà Nội thì mình lại về Sài Gòn chẳng hạn, rồi có lần cả nhà gặp nhau mà cũng không thấy cậu đâu, hỏi ra thì biết cậu không sang được vì chân đau, không đi lại được mà cô thì bệnh quá.

Hôm nay mình gặp lại cậu mà xót xa quá vì cậu già đi và ốm đi rất nhiều, dấu vết của tật bệnh ghi đậm trên mặt cậu và cậu như thành một người khác. Cậu nhớ nhớ quên quên, cậu lẫn rất nhiều. Cô em mình còn bảo có hôm em Liên về cậu còn không nhớ khi em trả lời tên lúc cậu hỏi chị ạ. Sau đó em bảo cháu là con bố Tuệ đây thì cậu bảo Tuệ nào nhỉ… Tóm lại là cậu đã quên rất nhiều. Thế giới này có lẽ cũng chẳng còn là ràng buộc ghê gớm với cậu nữa. Cái cậu quan tâm duy nhất còn lại ngoài việc sức khoẻ cuả cô thì có lẽ chỉ là những công trình khoa học mà thôi. Trong cuộc đời cậu đã để lại không biết bao nhiêu những luận án chuyên môn, những công trình khảo cứu và những chuyên gia giỏi, đội ngũ kế cận của ngành học mà không phải là ngành hot của thời nay. Cái ngành mà đòi hỏi một tình yêu sâu sắc, một nếp nhà để hun đúc nên tình yêu đấy, một vốn kiến thức thâm sâu, một sự tích lũy hàng đời, cần mẫn, chắt chiu…

Cậu dịu dàng gọi cô- tình yêu “Thiên trường điạ cửu” của cậu từ những ngày thanh xuân cho đến giờ này- là có cháu gái Hoài Thu về thăm cô cậu đây. Và cô, cô gái Hải Phòng năm xưa, đẹp mặn mà, đằm thắm, duyên dáng khéo léo vô cùng ấy đã trở thành một bà cụ ngơ ngẩn, nói năng ngọng nghịu dù đã cố gắng vô cùng mà phát âm vẫn không ra một câu cho thật chính xác. Chỉ còn nằm liệt trên giường ở phòng trong và bỏ màn cả ngày. Hình như như cậu nói thì ban ngày nếu trời đẹp thì có thể cô sẽ được cô giúp việc đẩy xe lăn ra cổng nhà hóng một tí khí trời. Nhưng cô cũng là người ở thế giới khác mất rồi. Cô đã không còn nhận ra mình nữa. Mình cứ nấn ná muốn nghe cô trả lời mà mãi cô vẫn không nhận ra.

Không hiểu sao bên giường cô, mình lại nhớ được đám cưới cô cậu cũng đã ngót nửa thế kỷ. Hôm ấy mình được bố mẹ cho đi về HP ăn đám cưới. Không hiểu sao mình nhớ rất kỹ mình bé tí và được vỗ tay ầm ầm khi mọi người thấy một con bé bốn năm tuổi gì đó, béo mũm mĩm, được bế lên bàn mà hát „Đôi bờ“ bằng tiếng Nga giọng chuẩn như người Nga. Rồi trí nhớ lại đưa mình về cái năm đứa em gái họ mình ra đời, con gái đầu tiên của cô cậu. Không hiểu sao mình nhớ mãi đó là những năm tháng sơ tán, mẹ bảo mẹ phải đi HP thăm cô mình mới sinh em, trước đấy mẹ đã đan cho em bé những mũ tất gì đó xinh xinh trông như đồ chơi, mình thích lắm. Đó là năm 67, hồi ấy cuộc chiến tranh vẫn chưa ngã ngũ.

Nhìn bà cụ bệnh tật, tóc cắt lớp xớp, ngơ ngơ… nằm liệt trên giường bây giờ chẳng bao giờ mình có thể hình dung với cô dâu xinh tươi, tóc uốn lượn sóng cài hoa trắng tinh khôi… ngày đó. Mẹ mình luôn tự hào vì các dì, các mợ và thím mình đều xinh đẹp, dễ thương và giỏi giang.

Vẫn biết đời là phù du, vô thường, sinh lão bệnh tử âu cũng là cái sự tự nhiên, sự tất yếu… cái đích cuối cùng của mỗi người… Nhưng mà mình vẫn buồn ghê gớm. Bởi vậy, từ cái lý thuyết đến cuộc đời là một khoảng cách xa xôi. Có phải cứ biết, cứ hiểu là chấp nhận được đâu dù vẫn biết không chấp nhận cũng không thể được. Ai mà cưỡng nổi được „Quy luật của muôn đời“?!

Cậu bắt đầu lẩm cẩm đã lâu. Mình đã hơi hơi nhận thấy từ cái dạo cậu sang mình chơi, khi cậu cứ hỏi đi hỏi lại, nói đi nói lại một việc. Mà chuyến đi châu Âu của cậu cũng đã gần tám năm trời rồi còn gì. Ngày ấy, mình đã nói với cậu là để năm sau cả chú mình và cậu trưởng sang nữa thì để „họp khoa“ bên này thì có phải có vui không. Giáo sư, giảng sư… ở ĐHSP HN, rồi Sài Gòn nữa thì nhà mình chiếm cũng gần chục vị nên nói họp khoa cũng là chuyện rất thường thôi. Còn mà kể cả thông gia nữa thì có khi phải hơn một tá ấy chứ chả chơi. Nhưng cậu lại muốn đi ngay và mình mời luôn cậu. Mình vẫn biết cậu sức khoẻ yếu hơn những cậu kia nên mình rất lo đợt cậu sang sợ không chịu đựng nổi những chuyến đi dài ngày lại liên miên. Vậy mà đúng là ý chí quan trọng thật. Cậu sang và về mọi việc êm xuôi hết. Cậu đi được nhiều nơi, gặp được nhiều người và gặp được hết con cháu sống ở châu Âu và rất vui nên mình cũng rất mừng. Tóm lại là chuyến đi của cậu thành công mỹ mãn cũng nhờ rất nhiều ở tài tháo vát của thằng em mình, con dì mình và gọi cậu bằng bác.

Anh trai mình rất giống nhà ngoại vì anh mình giống mẹ mình vô cùng, không chỉ mặt mũi mà cốt cách thần thái… Nhiều khi mấy anh em họ đứng với nhau trong cả đám đông mà người ta nhận ra ngay. Và hai cậu cháu lại càng giống nữa, anh trai mình và cậu. Ngày cậu sang chơi gặp bạn mình xưa cũng là sinh viên của cậu đã phải ồ lên ngạc nhiên là sao anh mình giống cậu thế. Mà thực ra thì có gì ngạc nhiên đâu. Hầu hết trong gia đình, mẹ mình và các cô cậu mình đều giống ông ở mũi rất cao và trán rất cao, da trắng, bàn tay thuôn dài và đẹp… Nên cái sự giống nhau âu cũng là cái lẽ thường tình. Nhưng cái để tạo ra cái thần thái thật giống nhau ấy chính là cái khí chất thanh cao, đạm bạc, hàn Nho… của những ông đồ xưa và chúng đã tạo ra cái sự giống nhau đặc biệt ấy.

Tất nhiên mình chẳng bao giờ quên được cái ảnh năm nào bố, cậu và chú mình ngày mới về Thủ đô. Mấy anh bộ đội Cụ Hồ về đứng chụp ảnh ở Bờ Hồ để kỷ niệm… Trẻ trung, trong sáng, yêu đời với những nét mặt đầy niềm tin, đầy hy vọng vào một ngày mai tươi sáng…  Một thế hệ đi theo lý tưởng của họ, chứ đại gia đình mình cả nội ngoại hai bên có phải là „Không còn con đường nào khác“ hay là nếu được thì „Được cả thế giới mà mất mỗi xiềng xích“ đâu. Hạnh phúc thay khi con người ta còn lý tưởng để tôn thờ và để sống! Mới vậy mà cũng đã hơn sáu chục năm cả rồi còn gì. Những chàng trai nhiệt huyết ngày ấy nay đã kẻ còn người mất. Nếu còn đều đã là những ông cụ râu tóc bạc phơ, may mắn giời cho còn khoẻ thì đi lại nhưng đã liêu xiêu lắm rồi.

Cái kỷ niệm với cô cậu mà sâu đậm nhất vẫn là cái thời kỳ đói khổ. Lần ấy mình ra thăm cô cậu trên trường ĐHSP ở Cầu Giấy. Trường này thì có một cái hố xí nhiều ngăn đã trở thành „huyền thoại“. Nó ở cuối trường, trông ra cánh đồng mà theo gió toàn bộ „hương thầm“ cứ „Gửi gió cho mây ngàn bay“ vào tận từng lớp học hay giảng đường… Mình cứ nghĩ, ai mà „viếng thăm“ đấy một lần thì có khi „Hương đượm ba ngày hương chửa tan“ mất.

ĐHSP còn là nơi mà khu tập thể của các giáo sư vẫn còn là dãy nhà lợp tranh, rất „nỏ“ và quả là nỏ thật vì hình như cháy rụi ít nhất cũng dăm lần thì phải, thậm chí nhiều hơn ấy chứ. Các giáo sư cùng gia đình mình vốn dĩ đã khốn đốn về nơi ăn chốn ở thì những khi ấy còn khốn đốn đến thế nào, kể sao cho xiết. Kể vậy lại nhớ vẫn còn phúc hơn cái Viện mình, gần trăm hàn lâm viện sĩ ăn ngủ sinh hoạt nấu nướng sinh con đẻ cái… hàng thế hệ trên cái bàn làm việc của mình. Sáng ra vội vã dậy thật sớm để dọn hết chăn màn, dầu đèn củi lửa, tã lót, mắm muối… vào dưới gầm bàn để làm việc. Hết giờ lại lôi ra… Chao ôi là trí thức Việt Nam của những năm tháng đó.

Ngày ấy, phòng cậu mình ở đầu hồi dãy nhà tranh ấy thì phải, nên có trồng được một vạt khoai dáy để lấy dọc của nó muối chua hay nấu canh hoặc muối chua rồi nấu canh… Và mình hôm ấy đã được thưởng thức món đó. Nhưng cô mình khi thấy cháu gái từ SG ra chơi thăm cô cậu đã lập tức đội nón đạp xe ra tận chợ ngoài đường để mua hai quả trứng vịt và một lạng thịt để băm tráng để đãi cháu. Cô biết mình không chịu khổ được (cho đến ngày đó). Nên dọc khoai dáy muối hôm ấy là cô cậu ăn hết để nhường cho cháu ăn trứng tráng với thịt. Hai đứa em mình ngày ấy còn bé hình như cũng được „vận động“ nhường chị thì phải. Nên nghĩ lại mà đau xót quá cho cái chuyện cười „Cứt đấy con ạ, mời bác xơi đi bác“, câu ông bố trả lời đứa con bé khi nó cứ lèo nhèo gợi ý „Bố ơi, cái gì đây hả bố?“ vì nhà thì có khách mà lại có mỗi đĩa trứng tráng – là một sự cố gắng ghê gớm ở cái thời buổi ấy- để mời ông khách

Nghĩ lại ngày ấy sao mình vô tâm thế vậy? Các cô cậu, chú dì… mình đều rất chiều mình. Bọn em út mình cũng đâu được vậy. Chúng nó thậm chí bị bóp mồm bóp miệng để dành để bao giờ anh, chị đến chơi mới được mẹ cho thịt gà, thịt thỏ… ăn mà thực ra là đãi các anh chị. Thâm tâm các cô, dì mình biết anh em mình sướng, không chịu được khổ nên bao giờ đến chơi cũng cố cho các cháu được ăn ngon. Cô mình là bác sỹ thú y ở quê mỗi lần lên chơi là gà qué hết bu nọ đến bu kia cho anh chị và các cháu, trong khi ba đứa em mình thì hàng ngày chỉ được ăn uống rau dưa qua loa thôi, anh trai mình dẫn người yêu đến chơi là dì mình thế nào cũng thịt một con thỏ hay gà để đãi cháu với bạn gái và thằng em mình ngày ấy còn bé thì được „mời“ ngay ra sân chơi với bạn  „cho vui con ạ“…

Sao lại có thời kỳ khổ thế nhỉ. Mà đến bây giờ chúng ta nhắc lại vẫn còn thấy hoảng hồn còn con cái chúng ta chắc chẳng bao giờ tưởng tượng nổi. Mà phải nói rằng cho đến tận hôm đó mình mới biết cái khoai dáy cho lợn ăn ấy lại có thể là món ăn của người, không những thế lại của những giáo sư đứng trên giảng đường Đại học và của chính cậu mình. Khi đứng ngắm vạt khoai trồng đầu hồi nhà ấy mình không thể tưởng tượng đó là món ăn chính của nhà cô cậu mình được. Biết cậu khổ, nhưng cũng là cái khổ chung chung vậy thôi, không thể tưởng tượng được. Ngày trẻ có những sự quan tâm khác và mình sẽ mãi ân hận về sự vô tâm đó.

Càng ngày mình càng thấy cái tên ảnh hưởng đến người. Tên cậu là một trong hai nội dung chính của đạo nhân của nhà Nho là „Cái gì mình không muốn thì đừng gán cho người“ còn tên cậu trưởng là „Điều mình muốn thành đạt thì cũng giúp người khác thành đạt“. Ông ngoại mình đặt tên cho các con đều có ý nghĩa và mỗi tên đều có tên ông trong đó. Đó là chữ TÂM.

Cậu là người có lẽ giống ông ngoại mình nhất từ ngoại hình đến nội dung. Ở cậu người tiếp xúc sẽ thấy ngay chất hàn Nho trong cốt cách, nghĩa là có tí gàn trong đó, khiêm cung, trọng lễ nghĩa và „thanh bần lạc đạo“. Cậu có cái „ngây thơ“ giữa cuộc đời đầy rẫy những lắt léo lọc lừa này. Có nhiều điều mình biết mười mươi, ai cũng biết mười mươi nhưng cậu vẫn tin với một niềm tin sơ khai nguyên thủy là con người ta „Nhân chi sơ, tính bản thiện“. Anh em con cháu đều biết cả nhưng thôi cứ để cậu vui, cậu tin vậy.

Ai tốt với cậu một chút cỏn con, cậu cũng nhớ mãi. Cậu cứ kể mãi với mình là „D tốt lắm Hoài Thu ạ“. D là cô em thân thiết của mình làm ở hải quan, đã giúp cậu năm nào lấy kiện sách gửi từ hải ngoại về. Những năm mà có một gói hàng từ nước ngoài về còn là „cả một vấn đề“. Tất cả bạn bè mình từ bé đến giờ bao giờ cũng gọi các cô, chú, cậu… mình như anh em mình. Cậu thích lắm vì tình cảm như vậy, như một gia đình lớn. Cậu trân trọng từ những việc làm nhỏ nhoi thôi mà chứa chan tình cảm dù cậu không nói bao giờ.

Cậu vô cùng tự hào về thành tích của những học trò thành công mà cậu nâng đỡ, cho dù sau này có thể họ chẳng được như vậy với cậu nhưng cậu vẫn vui mừng trước mỗi thành đạt của họ… Cậu là người vô cùng liêm khiết và vô tư. Ngồi trên ghế giám khảo của kỳ thi NCS mà cậu thẳng tay từ chối cái mà hầu như trong cái thời đại này là hoàn toàn bình thường nếu không muốn nói là tất yếu. Bởi vậy, chắc gì cậu đã được đồng nghiệp thời nay mến mộ. Phàm là con người, mấy ai lại thích được người không giống mình. Chuyện này hoàn toàn dễ hiểu, bởi nó rất người, rất đời.

Và mình thương cậu quá bởi cậu cứ áy náy mãi về một việc cậu hứa với mình mà không được. Mình đã biết trước đã nói với cậu, nhưng cậu cứ tin người ta. Qua chú mình, cậu còn gửi lời xin lỗi mình là việc không thành. Dù đã lẫn nhiều nhưng gặp mình, cậu lại rất nhớ việc đó, cứ áy náy mãi là việc đó không được, cậu áy náy, cậu ân hận…. Mà khổ, việc đó có là gì, mình giải thích mãi là không vấn đề gì đâu mà cậu cứ xin lỗi mình mãi. Thương cậu quá. Đó chỉ là tính cách của một nhà Nho thực sự mới vậy thôi chứ thời nay ai mà còn bận tâm với „ba cái điều lẻ tẻ“ ấy, nhất là không phải lỗi do mình mà cũng là một việc cỏn con, và lại là với con cháu trong nhà. Vậy mà cậu cứ băn khoăn mãi… Cậu lại cả nghĩ, cứ nghĩ mình giận cậu nên không sang thăm cậu. Khổ, cậu có biết đâu là mình về lần nào cũng vội vội vàng vàng chớp nhoáng, vả lại cũng mải chơi nữa. Cuộc đời với mình còn nhiều niềm vui nữa… Càng nghĩ càng thương cậu.

Có cuốn sách nào mới ra, cậu cũng đề tặng mấy đứa cháu rất trân trọng. Mà khổ nỗi cậu đâu có biết có phải đứa nào cũng quan tâm đến đề tài của cậu đâu. Nhưng chắc cậu cũng biết trong ngần ấy đứa cháu có lẽ có mỗi mình là người thực sự quan tâm nhất và yêu quý mọi tác phẩm của cậu. Mình tự hào mỗi khi giới thiệu với độc giả rằng cuốn này, cuốn này là của cậu mình đấy, cậu viết lời giới thiệu, hay chủ biên hoặc là đồng tác giả…

Tất cả những bài báo có đăng bất cứ bài nào về mình hay thơ thẩn gì của mình cậu đều cắt ra ghi chép cẩn thận, giữ gìn… để khoe với các cô cậu hay các em mình mỗi khi gặp mặt với niềm tự hào không giấu diếm… Còn mình thì luôn vui mừng mỗi khi có báo chí đăng bài nào về cậu như cuộc gặp gỡ lại những giáo sư đầu ngành là bạn học cũ ở Thượng Hải… của cậu hay một bài phỏng vấn của một tạp chí chuyên ngành nào đó về cậu…

Cậu có lần nói với mình rằng cậu rất tiếc mình đã không theo nghề của cậu, nghề của gia đình. Do thời cuộc, mình cũng không theo được, điều mà mình tiếc mãi ở kiếp này (đành hẹn ở kiếp sau vậy). Từ ông ngoại, đến thế hệ mẹ mình và các cô, cậu thì có mỗi cậu, còn thế hệ mình và các em họ chẳng có ai. Thằng em họ mình, con trai cậu, thì nó học luật ra, lại là thẩm phán ở SG, chị nó học một ngành tự nhiên…Tóm lại thế hệ mình chẳng có ai cả, may sao cái thằng thẩm phán kia nó lại lấy một cô thạc sỹ Hán Nôm. Thế là cậu mình mừng quá, có người để truyền niềm yêu và kiến thức cũng như cái tủ sách to vật vã đầy chữ tượng hình kia mà không ai tiếp quản nổi kia. Thế là cậu yên tâm rồi đấy.

Trước khi bố mình mất ít lâu, cậu ở SG với bố mình. Hai anh em thường nhàn đàm, rung đùi bên ấm trà mà bàn về nhân tình thế thái. Tính cách hai người tưởng hoàn toàn khác nhau vậy mà lại nhiều điều tâm đắc. Mình nhớ ngày biết tin bố bị bạo bệnh cậu đã là người viết thư cho anh em mình bên này đầu tiên để hai anh em khỏi sốc. Rồi cậu cũng là người năm nào mơ thấy mẹ mình báo mộng nói mộ trên Bất Bạt bị sụt lở để cả nhà mình ra Bắc lo cho mẹ…Và sự thật quả như vậy. Cậu bảo chị về bảo em vậy… Mẹ mình thương tất cả các em nhưng mẹ mình đã về trong giấc mộng của cậu, chắc cũng chẳng phải vô tình…

Cuộc đời cậu lên rừng xuống biển cũng nhiều. Để cứu đói cho gia đình khi hai cô cậu đều là giảng sư của ĐH như hầu hết tình trạng của cả nước ngày đó, cậu đã đi làm chuyên gia tận đất nước Chùa Tháp, trước khi về được ĐHSP Hà Nội cậu đã từng ở bao lâu ở những ĐH khác nhau, nơi đồng rừng mù mịt, nơi miền Trung gió Lào khắc khổ…

Trong lòng mình hình ảnh cậu ngồi ở Bắc Kinh Đại học xá năm nào của những năm tháng trẻ trung sinh viên đọng lại mãi… Rồi thời gian sẽ phủ mờ mọi kỷ niệm, anh em mình đã dần dần tóc sương… nhưng tình ruột thịt máu mủ khiến mình càng biết yêu thương cậu hơn, theo cách của mình, dù rằng có thể là muộn đấy.

 Nhưng như mọi việc trên đời này, thà muộn còn hơn là không bao giờ cậu nhỉ. Cháu luôn tự hào về cậu, về đại gia đình mình, niềm tự hào đâu phải thiên hạ dễ có được, có phải không hả cậu. Và niềm tự hào ấy đã được chảy trong huyết quản con cháu mình. Chúng đã, đang và sẽ được gìn giữ mãi cậu ơi.

Bởi thời gian là một dòng chảy liên tục và miên viễn…

Bild (71)

Berlin, xuân 2013

Tặng TTTH

S5040001

 

Em ơi, em đừng khóc nữa

Em khóc làm chị khóc theo

Ngoài kia, âm thầm tuyết đổ

Đêm đông lạnh lẽo trắng trời

 

Bập bùng lửa nến nhành hoa

Bên ly rượu đắng còn mình ta

Cô đơn đèn khóc trong tuyết trắng

Khóc cho mình hay khóc cho ta

 

Em ơi, cớ chi mà khóc

Tình nào rồi cũng phôi pha

Một khi lòng mình đã quyết

Đắng cay… và vẫn xót xa

 

Em ơi, thì em cứ khóc

Cho lòng nhẹ bớt vơi đi

Rồi mai tay chùi nước mắt

Đứng lên… Đời vẫn xuân thì

 

Em ơi thì em cứ khóc

Miễn sao em thấy nhẹ người

Giận hờn sẽ theo dòng lệ

Biển đời, rồi sẽ trôi xuôi

 

Em ơi thì em cứ khóc

Cho dù lòng mãi tái tê

Berlin một trời tuyết trắng

Lộc non, nhành mới… Xuân về

 

 

 

Berlin, đêm đông 3.2013

HT

 

 

 

Ngẫu sự

 

Mỗi năm hoa đào nở

Lại thấy bà Thu già

Tận bên Đức xa lắc

Bâng khuâng ngồi nhớ nhà

 

Bao nhiêu người nhắn tin

Bao nhiêu người gọi điện

Bao nhiêu người bốt ảnh

Hoa đẹp từ trăm miền

 

Không làm bà nguôi nhớ

Không làm bà bớt buồn

Hà Nội trong ký ức…

Day dứt bà luôn luôn

 

Nào bánh chưng, pháo Tết

Nào áo mới, tiền mừng

Loe xoe từ sáng sớm

Cỗ bàn vui tưng bừng…

 

Nhưng mỗi năm mỗi vắng

Ông bà mất từ lâu

Bố mẹ dần khuất bóng

Cô cậu chú bác già

 

Bạn bè đều lớn tuổi

Tứ tán khắp mọi miền

Về hưu gần hết lượt

Gặp nhau… kể bệnh liền

 

Không phải bà không biết

Hà Nội thay đổi nhiều

Con người và thời cuộc

Tệ đi biết bao điều

 

Không phải bà không biết

Cái bà yêu không còn

Người bà yêu có vợ…

Nhưng lòng bà sắt son

(Dù cho rằng héo hon)

 

Không phải bà không biết

Hà Nội thay đổi nhiều

Nhưng Hà Nội còn đó

Bạn bè, gia đình yêu

 

Bà yêu vì kỷ niệm

Của xa xăm một thời

Tuổi trẻ qua nhanh quá

Có lấy lại bao giờ

 

Đào mỗi năm mỗi nở

Lòng bà vẫn khôn nguôi

Nhớ những muà xưa cũ…

Rồi hết một đời người

 

Hoa đào năm nay nở

Bà Thu càng nhớ nhà

Càng già lại càng nhớ

Gia đình, bạn bè xa…

 

 

Berlin 1.2013

Kỷ niệm giỗ đầu Chu Trung Can

S4420017

Lựa thật kỹ từng bông hoa tươi, chọn toàn một màu vàng với nhiều cung bậc, duyên sắc khác nhau… Một bó hoa đẹp, em hài lòng ngắm từng bông một, rồi lại nói cô hàng hoa giơ lên tứ phía cho mình ngắm nghía, thay đổi bông này chỗ này chỗ kia, đến khi thật ưng. Và em chỉ thật ưng khi nào tự tay em cắm mà thôi, ít có những bó hoa sẵn nào làm em vừa lòng cả. Hiếm. Trả tiền, cám ơn cô hàng hoa và ôm bó hoa lên xe… như có một cuộc hẹn, đến một chỗ hẹn, như ngày xưa…

Mà đúng là hẹn thật, Cò nhớ không. Em bảo tháng này em sẽ về và mình sẽ gặp nhau, anh em mình sẽ trò chuyện nhiều, bao nhiêu chuyện để kể cho nhau nghe, những chuyện đời, chuyện người, chuyện mình của bao năm xa cách…

Nhưng giờ đây trước mặt em, trên bàn thờ là Cò trong tấm ảnh, với nụ cười quen thuộc, thông tuệ, uyên bác mà hiền hậu, hóm hỉnh biết bao… Bây giờ chỉ còn là xa cách, và vĩnh viễn xa cách. Có kiếp sau không? Trong đầu em khi này chỉ còn một câu hỏi duy nhất đó thôi Cò à.

Cắm bó hoa vào bình mà em hy vọng là Cò sẽ thích, đặt lên bàn thờ, em cắt lại trong bó hoa cũ mấy bông cúc còn tươi, nhưng lá đã héo, thả vào một cái bát cho trôi bồng bềnh trên nước… để lên bàn khách và nhớ đến những ngày anh em mình vào Sài Gòn năm xưa. Nước mắt ứ tràn bờ mi nhưng em tự nhủ „Không được khóc, không được khóc Thu ơi“ vì em biết nỗi đau của người mẹ già phải khóc người con trai yêu quý của mình mất sớm không có gì có thể so sánh được, vực thẳm, núi cao…

Bác vẫn đẹp như thuở nào, vẫn minh mẫn, vẫn sắc sảo… Em và bác ngồi trò chuyện, nhắc lại bao kỷ niệm xưa ở ngôi nhà cũ, về những người cũ mà em cứ như thấy Cò ngồi bên, thỉnh thoảng cười hiền và thêm vài câu dí dỏm… Con mèo yêu quý của Cò bệ vệ, uyển chuyển đi lên cầu thang sau khi ném cho em một cái nhìn dò hỏi, ai mà lại có thâm tình vậy nhỉ với chủ nhân mình?

Ba trăm sáu lăm ngày qua Cò ở đâu? Ở một chiều không gian khác chắc Cò vẫn ghé về cõi tạm này, vẫn về bên người thân? Còn bao điều Cò nuối tiếc chứ? Công việc dở dang với bao dự định… Cuộc đời dù đau thương bao nhiêu vẫn đáng sống chứ Cò nhỉ? Đáng lẽ bây giờ là anh em mình ngồi ở một quán cà phê, nhấm nháp từng giọt cà phê, nghe những bài hát mà mình yêu thích khi xưa để nhớ lại tuổi trẻ của mình… Đó, Cò biết em sẽ đòi nghe bài gì nào? Chắc chắn sẽ là „Một cõi đi về“ mà Cò đã chép cho em năm nào ở nhà TCS, Cò nhớ không?

Mỗi lần về, đi ngang qua Viện mình, em vẫn như thấy Cò dừng xe trước cổng, cạnh bụi trúc ngà, đeo cái túi bụi bụi, ghé lại trò chuyện với ai đó trước khi vào làm việc… Nhưng rồi mình lại kéo nhau ngay ra quán bên đường, Cò nhớ không, cái Viện KHXH „khóa hóc xả hơi“ ấy nổi tiếng là khóa hóc mà xả hơi Cò nhỉ? Ôi tuổi trẻ cuả chúng mình…

Một tuổi trẻ hoang mang dọ dẫm, một tuổi trẻ miệt mài tìm kiếm những giá trị đích thực của cuộc sống, một tuổi trẻ hào hứng nhiệt tình thậm chí bốc đồng… Những ngày tháng ấy không dài với một đời người nhưng nó ghi dấu ấn sâu đậm bởi đó là sự khởi nguồn, sự bắt đầu, sự chập chững vào đời… Và em hạnh phúc có Cò như là một người bạn lớn. Em luôn biết ơn cuộc đời cho em vừa là bạn, vừa như một người em với Cò, một trong những người bạn lớn của cuộc đời em. Điều mà em muốn nói với Cò mà vẫn chưa nói được bao giờ. Thì bây giờ em nói đây.

Cò có nghe em nói đó không? Có thể có vì cũng có thể Cò vẫn quanh đây nhưng cũng có thể không vì Cò đã phiêu diêu miền nào. Lòng em vừa muốn Cò nghe thấy những điều em thầm thì nơi đây, bên bàn thờ Cò nhưng em cũng vừa muốn linh hồn Cò được siêu thoát, được tiêu dao. Bởi em mong và em tin chắc với một người như Cò thì sẽ chỉ có một nơi đến là niết bàn hay thiên đường mà thôi.

Và Cò biết không, kể từ khi Cò mất, luôn luôn vang lên trong tim em câu hát của một bài hát xưa mình hay nghe, Sơn Ca 7 Cò nhỉ

…“Cho một người vừa nằm xuống, thấy bóng thiên đường cuối trời thênh thang…“

Thênh thang nhẹ bước Cò ơi.

Berlin 8.1.2013

HT

 

Giao thừa

 S4560005

Mở toang cánh cửa sổ để làn hơi lành lạnh ùa vào, khói pháo xộc vào theo, thơm nức. Cả một bầu trời nở rộ pháo hoa, trăm hồng ngàn tía, hình dáng muôn màu, như những nụ hoa, như những cái nấm, những cái nón… tung lên trời muôn sắc… Dưới hè đường thì trẻ con hoặc những người dát hơn chơi những tràng pháo lẹt xẹt, loè xoè… Khắp nơi mọi người đổ xô ra đường đón chờ thời khắc cảm động nhất của một năm này. Tiếng chúc tụng, tiếng cụng ly, tiếng nổ chai sâm banh… rạo rực.

Cả một không gian nao nức..

Berlin từ cả tuần nay đã ấm lên nhiều, không khí khô ráo dễ chịu. Nền trời sáng trong. Xa xa ở trên cao là vầng trăng treo bình thản nhìn xuống những sôi động trần gian.

Thiên hạ mải mê…

Có tin nhắn chúc mừng năm mới của cô em. Trong muôn ngàn những lời chúc tốt đẹp chúc thị nhận được thường hay có chúc nhiều nghị lực. Nhưng mà nhiều nghị lực để làm gì. Để răng cắn vào môi sao cho khỏi bật máu ư? Để đêm đêm ngủ cho được một giấc trọn vẹn? Hay để cười sao cho nước mắt không trào ra khỏi viền mi?… Làm sao một người đàn bà mà cứ phải có nhiều nghị lực thế?

Nhiều khi thị cứ ước sao cho mình là một người đàn bà đừng có nghị lực mà có được một người đàn ông của đời mình để mà khỏi phải cả một đời lên gân lên cốt, cả một đời khốn khổ khốn nạn, để mà dù vất vả mấy thì khi đau cái tay, cái lưng có người đấm bóp cho, có một người để mà dựa vào mỗi khi tâm hồn rời rã, hoang mang…

Nhiều khi thị cứ nghĩ mãi, liệu một người đàn bà có nghị lực nhiều có hẳn là điều hay không? Chẳng biết nữa. Thị biết hẳn nhiều người như thị là bị đẩy vào trường hợp phải có nghị lực rồi lâu dần thành quen mà trở nên người có nghị lực „mãn tính“. Bạn bè thị thiếu gì những trường hợp tương tự như vậy. Ít có trường hợp nào tự nguyện có nghị lực cả mà toàn do hoàn cảnh đẩy họ hay nói một cách đẹp hơn là do rèn luyện mà trở thành những người đàn bà có nghị lực.

Được tiếng khen thì ho hen chẳng còn“. Các cụ nói cấm có sai câu nào.

Tất nhiên được làm những việc mình thích, được lao động quả là một niềm vui lớn nhưng để mức quá sức thì quả khó có thể mà là một niềm vui được nữa.

Nghị lực là phải do mình mong muốn cơ thì nó còn mang ý nghĩa tích cực chứ đây toàn là „Cực chẳng đã“ thì mệt mỏi ghê gớm. Điểm lại những khuôn mặt bạn bè thân thiết sao mà thị thấy chán nản quá. Đứa thì hì hục cày ngày cày đêm, ba bốn jobs đến cạn cả hơi sức để lo cho chồng con sang, đứa thì cả một đời cho cha mẹ anh chị bây giờ như cái xác ve, đứa thì khốn khổ vì chồng cờ bạc giai gái, suốt ngày lo ghen tuông, đứa thì ăn mắm mút dòi cả một đời không dám tiêu đồng nào thì con nó lớn lên nó phá hộ… đứa thì chỉ lo đối phó với nhà chồng rồi mưu mẹo, chức quyền đến rạc cả người để rồi về hưu…Những nghị lực ấy xét cho cùng để làm gì, có thực sự hữu ích trong cái kiếp người hữu hạn này không?

Tất nhiên cũng có những niềm hạnh phúc thấp thoáng đâu đó… Hạnh phúc trong thương đau.

Ngoảnh lại thoắt cái những năm tháng tươi đẹp của đời mình đã trôi qua từ bảy mươi đời, đứa trẻ nhất cũng đã xấp xỉ năm chục, còn thì sáu mươi đến nơi cả rồi với một tài sản bệnh hoạn ốm đau, sầu não, gặp nhau là than van triền miên…

Chao ôi là cái nghị lực! Cái nghị lực trong đời một người đàn bà là phải nỗ lực liên tục và dường như là bất tận…bởi „Những sọt buồn cứ chất cao lên mãi, ảo giác về sự nghỉ ngơi chỉ là sự khôn cùng“*

Bầu trời trên kia vẫn trăm hồng ngàn tía, vẫn pháo hoa sáng bừng từng khoảng trời, thiên hạ vẫn vui, vẫn chúc tụng…

Thị kéo cổ áo lên cho đỡ lạnh và dưới kia bên gốc cây dẻ gai thị vẫn như thấy gã ở những giao thừa năm xưa chạy tới chạy lui đốt pháo, châm ngòi chỗ này rồi hò hét chỗ kia, mặt mũi hớn hở khi ôm hàng ôm pháo về. Ôi cái động lực lớn lao cho những nguồn nghị lực của thị.

Khép cửa lại, thị thấy lòng mình khép dần với quá khứ. Một quá khứ đầy nghị lực và chông gai. Thị ước sao cho một năm mới tới cho thị, cho bạn thị, cho chị em thị nói riêng và cho đàn bà nói chung không phải sử dụng đến nghị lực nhiều lắm mà vẫn được an bình và hạnh phúc. Một dòng nước có cần đến nghị lực đâu mà nó vẫn xói mòn những gì nó chảy qua đó thôi. Thôi lại lan man sang chuyện nước nôi, mệt quá đi.

Pháo đã vãn dần đây đó còn vài tiếng nổ như muốn kéo dài thêm những thời khắc này. Nhưng khói pháo vẫn mờ mịt khắp nơi và ngày mai chắc xác pháo sẽ còn phủ hồng mỗi bước chân qua…

Giao thừa 2012/2013

*Thơ NTHN

Kính tặng cô Nguyễn Thanh Hiên với lòng biết ơn sâu sắc và thân tặng tất cả các bạn 10B Trần Phú để kỷ niệm 40 năm sơ tán của chúng ta.

 

Cô kính yêu!

 

Thưa cô, em viết thư gửi cô đây khi ngày Lễ Hiến chương các nhà giáo của năm nay đang đến gần. Cũng thời gian này đây của bốn mươi năm trước là lớp mình cùng cả trường Trần Phú đi sơ tán B52 đây cô nhỉ. Và cũng chỉ hai năm nữa thôi là bọn em tốt nghiệp ra trường đúng bốn mươi năm đây cô ạ.

Em viết thư gửi cô đây trong một sáng chủ nhật khi trời Berlin thu đã tàn và đã chớm vào đông. Trời đã bắt đầu lạnh, cây cối rụng gần hết lá vàng rồi chỉ còn trơ lại những cành khô khẳng khiu trên nền trời xám bạc của những ngày mưa dầm hay những ngày trời xanh ngăn ngắt một màu vời vợi… Mùa thu đã qua. Mùa thu châu Âu rất đẹp và buồn cô ạ. Em đã ở đây gần ba mươi mùa thu.

Em viết thư gửi cô mà lòng em như lạc vào những năm tháng xưa, ngày ấy đã cách đây bốn chục năm rồi cô nhỉ, những ngày sơ tán xưa, xa lắc … trên Thạch Thất xa xôi, những ngày mà cô và chúng em đã có những năm tháng ghi dấu bao kỷ niệm, những kỷ niệm cả một đời chẳng thể nào phai mờ.

Khi ấy chúng em là những học sinh của cô, những đứa trẻ xa nhà, xa gia đình, bố mẹ, mới chập chững vào đời được cô yêu thương và săn sóc, được cô nâng giấc từng bữa ăn, giấc ngủ, buổi học… Những đứa con mà cô yêu thương bằng tất cả tấm lòng của một người mẹ hiền, của một cô giáo, một nhà sư phạm yêu người, yêu nghề và mẫu mực… điều mà giờ đây, đáng tiếc, không phải là một sự đương nhiên nơi các thầy cô giáo.

Càng lớn tuổi chúng em càng hiểu và thấm thía điều ấy cô ạ và em cũng biết chúng em đã hạnh phúc biết bao khi có cô là cô giáo chủ nhiệm những năm tháng cuối cùng của đời học sinh, rồi tốt nghiệp, ra trường và bay đi khắp các phương trời, để rồi „Lớn lên mỗi người mỗi ngả“ trên mọi nẻo đường đời… Những năm học cuối cùng của phổ thông chúng em còn có những thầy cô vô cùng tận tụy như thầy Ban dạy Toán, thầy Thành dạy Sinh, thầy Hoài cô Chung dạy Sử, cô Tuyết Anh, cô Xuân dạy Nga, cô Hoan dạy Lý, cô Cầu dạy Hoá, thầy Hiển thầy Thăng dạy Văn… các thầy cô nay có người chúng em chẳng bao giờ còn được gặp lại nữa, thời gian chẳng chờ đợi ai…. Nhưng tựu trung, để lại cho chúng em nhiều tình cảm nhất và nhung nhớ nhất vẫn là cô vì cô chủ nhiệm lớp chúng em và vì những ngày tháng đi sơ tán theo trường này.

Vậy mà cô biết không, có một lần em cùng các bạn đến thăm thầy Ban sau cả ba chục năm trời từ khi tốt nghiệp. Nghĩ thầy quên em, em có hỏi thầy „Thầy còn nhớ em không ạ?“. Thầy không trả lời em và các bạn, thầy đi lên gác rồi xuống ngay và đưa cho em một tấm bưu thiếp đã úa màu thời gian, rồi thầy nói „Tôi không nhớ, không biết có phải của cô học trò này không?“. Thưa cô, đúng là phong cách của thầy và em đã cảm động đến ứa nước mắt vì thầy vẫn giữ tấm thiệp này ngày em mới sang CHDC Đức học, gửi về cho thầy (mà chính em cũng không còn nhớ nữa cô ạ), nét chữ còn vô cùng non nớt… và cũng còn vì em biết, mình được ghi dấu ấn trong lòng thầy cô mình. Rồi em cứ tự hỏi mình, sao thầy để tấm thiệp đâu mà có thể thấy ngay như vậy mà mang xuống, cứ như thầy để ngay trên bàn làm việc của mình vậy?

Thưa cô, bao giờ đứng trước cô, em cũng luôn nhớ đến mẹ em bởi sự giống nhau ở vẻ đẹp dịu hiền, trang nghiêm, phong thái đoan trang, nhã nhặn, lịch thiệp… và hơn hết là tấm lòng cô đối với học sinh. Mẹ em hoạt động trong ban phụ huynh cô nhỉ nên cô và mẹ em gần gũi nhiều. Rồi mẹ em mất khi em đang học ở nước ngoài, ngày ấy làm sao mà về được. Cô đã cùng bao bạn bè thân thiết của em đưa mẹ em đến nơi an nghỉ cuối cùng. Tình cảm cô đối với em ân tình biết bao nhiêu. Bố em khi sinh thời cảm động nhắc mãi cô ạ.

 

Thưa cô, trong cuộc đời đã có những lần em ngã lòng tưởng chừng không thể đứng dậy nổi. Những khi ấy hình ảnh của bố mẹ em và cô luôn là nguồn động viên em.

Cô chưa bao giờ to tiếng với chúng em dù là giận mấy đi nữa. Cô luôn dịu dàng và bảo ban chúng em tận tình như một người mẹ hiền. Những giờ lên lớp của cô luôn là niềm vui của chúng em với môn Địa lý. Cô đã thổi vào hồn chúng em niềm yêu môn Địa lý mà không phải dễ dàng thích được. Có phải chăng vì tình yêu với cô, với môn Địa lý của cô mà sau này em đã lang thang biết bao nhiêu ngõ ngách trên thế giới để thỏa lòng thăm thú những vùng đất lạ với mình.

 

Thưa cô, gần ba mươi năm sống xa VN và thêm mười năm sống xa Hà Nội em thường nằm mơ thấy những ngày xưa cô ạ và khi nhớ đến những ngày tháng ấu thơ, những ngày tháng êm đềm khi còn bố mẹ nơi con phố vắng lặng đêm đêm hoa sữa nồng nàn trải thảm trên mặt đường… em luôn nhớ đến cô, cô giáo hiền dịu của em, của chúng em trong những năm cuối của phổ thông, nhớ đến những kỷ niệm của 9B và 10B Trần Phú với bạn bè thân thiết.

Thưa cô, trong bốn chục năm xa Hà nội, xa hết những ngày xưa xa xôi, những ngày xưa thân ái, „Những chiều mưa gió giăng khơi, biết bao là nhớ tơi bời“ ấy, Hà Nội chưa bao giờ xa trong em. „Những từ sen ngó đào tơ…“ đến giờ, đến cái tuổi đã bình tĩnh mà chiêm nghiệm thế nhân với quy luật muôn đời của nó, đã bình thản với những thăng trầm, cay đắng, thành, bại… chưa bao giờ Hà Nội thôi thổn thức trong em cô ạ. Bọn em giờ đã hơn tuổi cô ngày ấy nhiều, những năm tháng mà cô với nón trắng, áo trắng  đạp xe dưới những hàng hoa bằng lăng nở tím ngát để đến trường đứng trên bục giảng lên lớp dạy chúng em hàng ngày.

Càng ngày em càng nhớ Hà Nội hơn, yêu Hà Nội hơn dù em biết Hà Nội đã thay đổi nhiều, chẳng còn là Hà Nội của những ngày xưa đó nữa nhưng âu là cũng phù hợp với quy luật thôi mà. Như em cứ nói đùa với các bạn rằng tình yêu thì làm sao mà lý giải được. Yêu là yêu, thế thôi. Đời sống tình cảm con người ta luôn là một miền bí ẩn không dễ gì dùng lý trí mà phân định rạch ròi được cô nhỉ.

 

Thưa cô, khi ấy chúng em là những đứa trẻ đang tập làm người lớn, đã có bao điều chúng em giấu cô ngày ấy, em biết là có nhiều điều cô biết và không như những nhà sư phạm „kinh điển„ „mô phạm“ khác, cô đã rất tôn trọng chúng em và yêu thương chúng em biết bao nhiêu. Cô hiểu và tôn trọng những cảm xúc „kỳ lạ“ đầu đời của bọn em, những cảm xúc thánh thiện ấy. Những tình yêu non nớt đầu đời, những tình cảm thanh sạch của cái thời mà „…Trăng mới cuồng si, nụ bán khai…“ ấy đã cứu vớt em bao lần trước những ngập lụt đắng cay của cuộc đời.

 

Thưa cô, không hiểu sao những tháng ngày sơ tán ấy để lại trong tâm khảm em những kỷ niệm vô cùng sâu sắc. Cô ơi, sau này, trong những năm tháng lênh đênh trên nhiều nẻo đường của thế giới mênh mông này, đã có những lần em chợt bàng hoàng, thảng thốt và dừng bước giữa phố đông người của những đô thị lớn châu Âu vì thoảng qua em một mùi thơm khói rơm rạ như khi xưa, khi bếp chiều đỏ lửa, bóng tối dần buông… của những tháng ngày sơ tán ấy cô ạ.

Trong tâm trí em, con đường về Hà Nội có khúc đường quanh quanh hai bên là những cánh đồng bạt ngàn mía, có một cây cầu cũ đã gẫy vài nhịp với cái lô cốt cô độc trên đê trong những chiều đông giá rét được đạp xe về thăm nhà…là những kỷ niệm chẳng dễ gì phai mờ trong đời người. Rồi trong cái nhập nhoạng tối chiều nào khi mà lũy tre trên đường làng chỉ còn là những hình thù quái đản, lúc gặp các bạn đi đón em đi thăm TU của lớp C ở làng bên về thì em đã gần té xỉu vì sợ hãi khi phải qua cái giếng nghe đồn là có ma.

Rồi những buổi đi lao động mà không hiểu sao em lại rất nhớ là chỗ để cuốc xẻng thì lại ở làng khác, đến những con đường làng quanh co, những phố chợ hắt hiu trong những chiều buồn quạnh quẽ, đến những buổi tắm ngoài sông cùng với trâu bò và lạnh khủng khiếp cho những nữ sinh Hà Nội chưa một lần xa nhà phải quây nilon trên bờ mà gió thổi thông thống, cái gió mùa Đông Bắc lạnh cắt ruột, rồi những lần cả bốn đứa chúng em núp dưới phản tránh bom mà trong gầm đầy khoai lang của bác chủ nhà thì đã có vài ba con cóc cụ rúc trong xó trố mắt nhìn chúng em, hoặc giả rúm ró núp dưới cái thuyền thúng gác trên phản vì tin rằng tránh được bom bi chẳng hạn…

Đến những tháng ngày đói ăn, đến những lần đi bộ sáu, bảy cây số ra tận Quán Gạch ngoài đường quốc lộ chỉ để được ăn một bát miến, đến những cơn đói gần xỉu mấy đưa bọn em phải bò trên cầu khỉ sang sông để sang làng khác mua sắn ăn rồi say sắn ngất ngư. May mà có chú em lên thăm  đúng khi đó và chúng em đã được một gói kẹo Hải Châu (là một điều vô cùng xa xỉ hồi ấy) cứu bọn em thoát cơn đói, đến những buổi tối đi lấy cơm mà vừa ăn vừa khóc vì cơm đã độn đầy ngô mà còn sặc sụa mùi dầu hỏa vì các cô cấp dưỡng không chuyên nghiệp…

Và cô ơi đến một bạn lớp trên – con một nhà thơ rất nổi tiếng- đã „tán“ em bằng đúng những câu thơ mà em yêu thích „Tôi có chờ đâu, có đợi đâu..“ bên một khung cảnh chẳng hề thơ tí nào với nồi cơm độn ngô sặc mùi dầu hoả và cá khô mốc xanh mốc đỏ kho mặn chát (vậy mà có bạn nam còn „lấy cắp“ cho cả vào ví về ăn cơm với nhau vì đói quá đấy cô ạ)…

Thưa cô, đến giờ, sau bao năm tháng thăng trầm của cuộc đời, em vẫn giữ một mẩu giấy nhỏ với dòng chữ „Я ОЧЕНЬ ЛЮБЛЮ ТЕБЯ“ với bao nhiêu những kỷ niệm thân yêu khác của gia đình và bè bạn và em mãi vô cùng trân trọng những cảm tình sâu đậm ấy. Thưa cô, khi bằng tuổi này rồi, cô cho chúng em được thổ lộ với cô „Có những niềm riêng một đời giấu kín“ này nha cô.

Và đặc biệt nhất là ngày 1.1.73 vui mừng khi có Hiệp định Đình chiến, em và ĐT là những người cuối cùng về Hà Nội. Chúng em cuốc bộ ra đường chính và bắt xe buýt về. Từ đó đến Cầu Giấy, trên xe chỉ đứng được một chân vì đông khủng khiếp, chen lấn mà hình như bọn em lại không có tiền nữa thì phải cô ạ. Sau đó, họ thả xuống và hai đứa lại phải đi bộ qua cả thành phố để về nhà. Sẽ chẳng bao giờ em quên được mùi tử khí ở Khâm Thiên sau trận rải thảm B52 và cảnh người người vẫn còn đào xới tìm những người mất tích dưới đống đổ nát khi em đi qua, những tiếng khóc lạc thần, những khuôn mặt ngơ ngác vì bất hạnh ập đến… Cô ơi đã bốn chục năm mà em vẫn nhớ như mới hôm qua cô ạ.

Bọn em sau này, kẻ còn người mất, nhưng mỗi lần gặp gỡ là một lần ký ức bị bao phủ bởi thời gian lại như được sống lại. Chuyện vui nhiều mà cũng nhiều hối hận cho bao chuyện làm cô phiền lòng, nhất là các bạn nam cô nhỉ. Nghịch ngợm đủ trò, hút thuốc lá (ngày ấy là ghế gớm lắm cô nhỉ), trốn về Hà Nội một đêm để sáng sớm lại mò lên sơ tán, hình như còn gây sự cả với thanh niên ở làng nữa thì phải… Em nhớ mãi có lần cô đã phát khóc trước lớp vì bạn nào đó phá quấy mà cô nói mãi không được. Nhưng em biết cô rất thông cảm vì cô biết nỗi nhớ Hà Nội đã hành hạ chúng em quay quắt thế nào và cô cũng biết chúng em là những học sinh ngoan và tình cảm, chỉ hơi hiếu động tí thôi.

Những ký ức ấy ám ảnh em suốt những năm tháng xa quê hương, những tháng ngày với nỗi sầu viễn xứ khôn nguôi. Bởi đó là những năm tháng tươi đẹp, vô tư lự, hồn nhiên và trong veo của thời hoa niên. Những kỷ niệm trong sáng của cái thuở ban sơ, thuở bình minh của cuộc đời nhiều khi theo ta mãi, nó nâng đỡ ta những khi lạc nẻo trong đường đời đầy cạm bẫy và bất trắc cô ạ…

Thưa cô, em luôn vui và hạnh phúc mỗi khi về được gặp cô vẫn khoẻ mạnh. Cô vẫn nhớ chúng em, mà lạ thay với tuổi tác của mình mà cô vẫn nhớ biết bao chi tiết nhỏ của những ngày ấy.

 

Thưa cô, lũ chúng em, bạn bè ngày ấy bây giờ đã „Tuyết sương bạc nửa mái đầu“ rồi nhưng mỗi khi gặp nhau, vẫn vui như xưa, những kỷ niệm, hồi ức và những lo toan đời thường vẫn cùng nhau chia sẻ. Khi đấy, những dị biệt xã hội, tính cách.. mà nếu có đã không còn chỗ đứng nữa cô ạ. Chúng em bỏ lại sau lưng bốn chục năm xa cách, chỉ còn lại những giờ phút vui vẻ, hàn huyên, nghịch ngợm của những thằng bé và con bé học sinh của cô mà thôi, cái thuở tinh khôi trên ghế nhà trường.

Em hạnh phúc về bạn bè thân thiết của mình. Cô ơi, cô biết không, cuộc sống với bao bộn bề của nó, cái cô đơn khi giữa một biển người nhân thế vẫn khó lòng tìm được tri âm, tri kỷ thì kỷ niệm về những giờ phút bên bạn bè vui đùa của những lần „..Vội vã trở về, vội vã ra đi„ „Mỗi khi lòng xác xơ“ ấy đã luôn sưởi ấm cho em trong những tháng năm dằng dặc của cuộc sống „Cử đầu vọng minh nguyệt, đê đầu tư cố hương- Ngẩng đầu nhìn trăng sáng, cúi đầu nhớ quê xưa“ này cô ạ. Bởi tình bạn thời học trò nó vô tư, trong sáng và hồn nhiên biết bao.

Bọn em, NM, DH, TH A và em mỗi lần đến thăm cô đều cho con gái chúng em đi cùng, đến thăm cô để cô biết sự trưởng thành của chúng em và cũng là để con cái chúng em thấy được tình yêu thương và kính trọng của chúng em với thầy cô giáo cũ của mình và như vậy những giá trị truyền thống tốt đẹp sẽ được tiếp tục mãi, thế hệ nối tiếp thế hệ.

Và con cái chúng em chúng là bạn của nhau, giúp đỡ nhau, thân thiết với nhau… chơi như bố mẹ chúng nó đã chơi với nhau khi xưa và kể cả bây giờ.

Dù gặp nhau ở Hà Nội hay Sài Gòn, ở London, Berlin hay Singapore, dù từng nhóm nhỏ thân thiết đi du ngoạn hay những buổi họp lớp đông vui, dù là quan chức của chính phủ, dù thành đạt nhiều ít khác nhau… hay dù chỉ là một chiếc đinh ốc nhỏ nhoi trong cả guồng máy xã hội thì trong chúng em- mới ngày nào là những nam thanh nữ tú mà bây giờ tóc đã bạc màu thời gian- luôn có những tháng ngày thơ ấu ấy, luôn nhớ đến cô, đến những lời, những điều cô dạy dỗ chúng em khi chập chững vào đời để nên người, để cô có thể tự hào vì chúng em.

Thưa cô, cô có biết không? Ngày em được Tổng thống Cộng hòa Liên Bang Đức vinh danh trao tặng Huân chương cũng như khi ở Tòa Thị chính Đỏ được nhận giải thưởng của Berlin thì cùng với bố mẹ và gia đình em, em đã nhớ đến cô. Và em biết cô sẽ rất tự hào về chúng em trước mỗi thành công dù là nhỏ nhoi trên đường đời cô nhỉ. Chắc cô rất vui vì cô như nhìn thấy những hoa thơm, trái ngọt mà từ những ngày xưa ấy cô đã gieo hạt và nay chúng đã nảy mầm, đơm hoa kết quả.

 

Thưa cô, cô biết không, có lần em đã thầm ghen tỵ khi thấy cô cũng vẫn nhớ các bạn lớp khác của những khoá khác bởi lòng em luôn muốn cô chỉ yêu và nhớ chúng em thôi. Vớ vẩn cô nhỉ. Sáu mươi đến nơi cả rồi mà chúng em chả khác những cậu bé, cô bé ngày xưa cô chủ nhiệm bao nhiêu. Hay càng già chúng em lại trở về với tuổi thơ bé hở cô?

 

Vì rằng, dù chúng em già đi bao nhiêu đi chăng nữa thì với cô, chúng em luôn và mãi mãi ở cái tuổi 15, 17 ấy mà thôi. Em luôn và chỉ mong được dụi đầu vào cô như xưa kia trên sơ tán mỗi khi nhớ nhà quá, những chiều hoang vắng, đìu hiu khi chờ bóng tối tràn đến với ngọn lửa heo hắt của cây đèn dầu ngoài hiên nhà mà nhớ Hà Nội đến thắt lòng, ….

 

Vừa rồi, khi thấy các bạn rủ nhau trên mạng là đi thăm cô hôm này đây. Vui quá vậy mà em không về được để đi cùng các bạn như năm nào. Em viết những dòng này đây để gửi cô, để cô biết dù có ở đâu, có đi đến tận chân trời nào thì chúng em, em vẫn luôn nhớ đến cô với cả tấm lòng biết ơn và tình yêu sâu sắc của học sinh yêu kính cô giáo cũ của mình, như của một đứa con với cha mẹ đã cả một đời yêu thương, dạy dỗ, mong muốn mình nên người.

Chúng em hạnh phúc và tự hào vì có cô trong đời và được cô dạy dỗ những năm tháng cuối cùng của phổ thông, dìu dắt trước ngưỡng cửa bước vào đời. Và em biết, cô cũng hạnh phúc và tự hào về chúng em, cô kính yêu, có đúng không ạ! Em nhìn thấy điều ấy trong ánh mắt lấp lánh cảm động của cô mỗi lần em bấm chuông cửa và trong ngõ hẹp, sau cánh cửa sắt là cô của chúng em hiện ra…

“Hoài Thu về đấy hả em? Con gái có về không em?“

Em lại muốn khóc và ôm chầm lấy cô đây này…

Berlin 18.11.2012

Hoài Thu