S7430005

Là một người rất „yếu kém về ý thức chính trị“ như tay lớp trưởng nhận định và đánh giá nên quả thật ngày này với tôi không để lại dấu ấn gì lắm. Tất nhiên là cũng rất nôn nao, rất cảm động khi trên lớp thấy ông giáo già dạy tiếng phải vẽ bản đồ Việt Nam lên bảng và gạch chéo chỗ vĩ tuyến 17 để thể hiện từ „thống nhất“, „giải phóng“ mà ông không làm sao giải thích cho những đứa học sinh mới sang Cộng hoà Dân chủ Đức này hiểu được. Bởi đó là những từ trừu tượng chứ nó không phải cam, táo, bàn ghế.. gì để mà cụ thể dễ hiểu… Còn thư từ của gia đình bạn bè mô tả về không khí nao nức hồ hởi ở nhà thì cũng hàng tháng sau mới sang đến nơi, cũng đã nguội bớt đi rồi. Có chăng không khí thời điểm đó có khác biệt là Sứ cử người xuống dạy bài „Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng…“ để thuộc lòng trong các vụ hội họp… nghiã là bất kỳ lúc nào gặp nhau là phải hát bài này, bài mà cho đến giờ tôi vẫn không nhớ thật chính xác hoàn toàn.

Chứ còn về nguyên tắc là cuộc sống của chúng tôi vẫn như ngày thường, đít cô đít cậu, lên lớp hàng ngày, học hành nghiêm chỉnh, họp hành phê nhau và tự phê mình sao cho thật thành khẩn, đi hái trộm táo, mận… hay chơi khăm cán bộ Sứ như kiểu lừa cho lão ta đứng dưới cây anh đào chín rung cây cho nó rụng quả vào áo trắng, lem nhem hết cả… khoái chí để trả thù một vụ kiểm điểm nào đó…

Năm ấy là những tháng ngày mới sang Đức, còn đang thời gian học tiếng nên tiếng Đức tôi còn rất vớ vẩn, mọi sinh hoạt của tôi đều thông qua tiếng Nga hoặc tiếng Pháp là những thứ ngôn ngữ cả nhà tôi sử dụng từ khi tôi còn rất bé (nhưng giờ thì quên hết sạch rồi).

Nhưng những ngày này hàng năm đến tôi luôn nhớ đến một kỷ niệm khó quên của tuổi trẻ. Xin kể hầu các bạn chuyện không dính dáng đến súng đạn cả và không lập trường lập trại gì để khỏi nhận đá gạch mà một người chả chính chị chính em gì như tôi cũng thường xuyên lãnh đủ.

Ngày ấy trẻ lắm, tôi mới 18 tuổi, thậm chí khi sang đến DDR mới gần 18 tuổi thì phải. Bận yêu, bận vui, bận chơi với bạn bè nhiều… Dù học hành rất bận rộn nhưng „Cuộc vui suốt sáng, trận cười thâu đêm…“ là bình thường. Chẳng có gì cũng cười, chẳng có gì cũng vui… Tuổi trẻ mà. Líu ra líu riú suốt ngày.

Lớp tôi và những lớp trên nữa lớp nào cũng có vài anh chị của Bộ NV cử sang. Mãi sau tôi mới biết Bộ NV cử người đi học ở tất cả các ngành nghề, hầu như trường nào cũng có, ngành nào cũng có. Họ có nhiệm vụ gì cụ thể không, tôi không biết nhưng nhiệm vụ phụ để canh chừng chúng tôi thì chắc chắn là có. Khi ấy còn trẻ quá, khá vô tư nên tôi không thấy hết tầm quan trọng của các anh chị ấy. Sự „tai mắt“ của các anh chị ấy đã làm tôi, không chỉ tôi, khốn đốn liêu điêu nhiều. Thường các anh chị ấy học hành khó khăn vì tuổi tác cao hơn chúng tôi nhiều, hình như là cán bộ đi học thì phải hay là cũng trượt lên trượt xuống vài năm chẳng hạn rồi đi làm, rồi ưu tiên sao đó….Tóm lại là học hành chật vật lắm.

Từ thời học phổ thông, môn chính trị là môn tôi ghét nhất cùng với thể dục. Sao mà dốt thế hả giời. Đến mức mà cô giáo chính trị không hiểu nổi vì sao lại vậy, trong khi những môn khác đều khá hoặc giỏi, trừ môn ấy. Và để vớt vát cho tôi, vì tất cả điểm số đều đủ điểm A2 nếu như điểm chính trị ko tệ vậy. Thế là bằng một tấm lòng yêu thương vô bờ bến, cô cho tôi chép lại toàn bộ vở chính trị, để lấy điểm ưu bù vào cho điểm trung bình tăng lên, đủ chuẩn khá giỏi.

Vì sao phải nhắc nhiều về việc chính trị là để nói tôi vốn kém vậy. Chứng minh là hai chục năm sau, trong một cuộc họp phổ biến chủ trương chính sách mới của Đảng „Tình hình mới có nhiệm vụ mới“ về việc hoà giải hoà hợp dân tộc để dựng xây đất nước, cũng là nhân dịp 30.4 kỷ niệm giải phóng miền Nam, thì khi cán bộ Sứ đang thao thao bất tuyệt tôi lại ngứa miệng nói rằng vấn đề „Ai giải phóng ai thì phải để hậu xét, còn các anh miệng nói vậy nhưng lại gọi những người của chế độ cũ là ngụy thì có nghiã là đương nhiên các anh là chính nhân quân tử, sợ khó hoà giải thật lòng?!!“ Cả cái bàn họp năm ấy sững người cả, bạn bè thân thiết của tôi thì nói rằng “Nói làm quái gì cho rước lấy họa vào thân“. Nhưng khổ nỗi tôi quen nói điều tôi nghĩ kể cả biết điều ấy bất lợi với mình.

Vốn chẳng phe phái gì, có tí tiếng tăm trong công việc, cũng có nhiều đảng phái hay hội đoàn chính trị lôi kéo, cả phía này cả phía kia nhưng tôi đều chán ngán trước những cá nhân, tổ chức ấy. Người thì lặp bặp nói mãi không ra một câu, tư duy ấm ớ, người thì rủ tôi vào đảng họ mà khi hỏi tôn chỉ mục đích thế nào, rặn cả ngày không ra, kẻ thì chửi đối phương một cách xuẩn ngốc, cực đoan, không bài bản gì, bạ đâu chửi đó, lý luận không có, họ chỉ là những con vẹt chính trị lặp lại những điều người khác nói… Đó là còn chưa kể đến những trục lợi cá nhân. Tóm lại là vớ vẩn, cả anh cả ả. Rất ít người tôi thấy thật sự có chính kiến khách quan, đến mức có thể, để mình nể phục, thuyết phục được mình. Và như vậy dù không đồng quan điểm tôi cũng rất tôn trọng. Nhiều kẻ mồm thì leo lẻo chống cái này chống cái kia, đòi dân chủ cho Việt Nam mà chỉ khi người khác không cùng chính kiến với mình là hùng hổ chụp mũ, lăng mạ, chửi bậy bạ… Bởi vậy nên tôi không thích chính trị và cũng có lẽ từ đó không tham gia. Công việc tôi chỉ vì hạnh phúc cộng đồng. Tất nhiên trong cuộc sống, ít nhiều xã hội và chính trị đều có dính dấp đến nhau, dù anh muốn hay không muốn.

Quãng thời gian tháng Tư năm 75 đó là tôi vừa sang Đức mà nước Đức ngày ấy đối với chúng tôi, những đứa trẻ sinh ra lớn lên tại miền Bắc xã hội chủ nghiã thì cái gì cũng là mới lạ. DDR với chúng tôi là một miền đất kỳ thú và tình cảm của tuổi mới nhớn cũng là miền đất kỳ thú để khám phá, nhiệt tình và hăm hở.

Còn trẻ nên trông cũng dễ coi, cũng được vài anh ở những lớp trên để mắt nhưng không hiểu sao tôi không thích dù vẫn à ơi theo bản năng phụ nữ. Để đến khi có một anh thất bại trong cuộc tấn công nửa năm đã có lần nửa đùa nửa thật trong một cơn bi phẫn nói rằng „Em là con rắn độc của ái tình“. Ôi giời, khi ấy thì tôi hoảng hồn thật sự dù cả đời chưa gặp con rắn độc nào nhưng cũng biết rằng không phải là lời khen ngợi gì, chắc chắn không là một điều dễ chịu. 18 tuổi với một lời phán như đinh đóng cột ấy làm tôi hoang mang mãi. Đến tận giờ này ấy chứ. Không biết có đúng thế không? Sau một loạt những thành công cũng như thất bại trên tình trường.

Nhà văn hoá của trường Sư phạm này có một cây đàn dương cầm nên khi nhìn thấy thì tôi mừng quá. Ngày bé tôi đã học nhiều năm và sau không còn điều kiện nữa mới thôi. Nay thấy vậy nên hàng ngày tôi đều đi tập một mình. Có một lần đang tập thì tôi cảm thấy có đôi mắt nhìn từ một góc phòng rộng thênh thang vắng lặng. Chưa nói được tiếng Đức nhiều ngoài câu chào. Anh chàng đẹp trai này đến ngồi bên tôi làm quen và chúng tôi chuyện trò câu được câu chăng. Tôi phát hiện là anh trên tôi hai tuổi, con của hiệu phó trường này và đang học ở Matxcơva, về nghỉ lễ Phục sinh. Thế là sôi nổi hẳn lên, vì sự trao đổi ngôn ngữ chuyển sang được tiếng Nga. Từ đó…từ đó…

Nhưng mà câu chuyện này gian nan lắm bởi nó rơi vào đúng vào thời điểm mà học sinh sinh viên VN ở nước ngoài tuyệt đối cấm ko được yêu đương với người bản xứ, tức là các nước bạn anh em ấy. Mà kể cả với người Việt nữa ấy chứ. Khốn nạn. Ở cái ký túc xá từng phòng trong hành lang dài vậy, các phòng học sinh Tây thì đóng cửa mà phòng mình thì cửa phải mở toang hoang khi có một nam một nữ. Bọn Tây nó vô tư, mà ai kể cho nghe mà biết những cái chỉ thị thổ tả ấy nên chúng nó cứ đi qua là tiện tay đóng cửa vào. Thế là mình bên trong lại nhảy bổ ra mở cửa không các anh chị cán bộ lớp kia lại „tai mắt“ là lên Sứ kỷ luật liền (công bằng mà nói, không phải các anh chị ấy đều „dã man“ cả và những học sinh „thân Sứ“ còn „lợi hại“ hơn nhiều). Mỗi buổi nói chuyện phải nhảy ra nhảy vào ít nhất là dăm lần. Bởi „Ở đây tai vách mạch dừng“ luôn luôn phải đề phòng. Khổ nỗi có đề phòng được hết đâu. Đề phòng khi tình yêu hai chiều chứ một chiều thì bạn biết hết đâu mà phòng với chống.

Thế là đêm 30.4 bỗng dưng có một anh sinh viên Đức, trên 3 lớp. Sau khi nhậu nhẹt tưng bừng mừng Việt Nam thống nhất đã say khướt đến trước cửa sổ phòng tôi đòi gặp, đạp cửa đòi vào, hét hò ầm ĩ, bày tỏ tình yêu lâu nay câm nín với tôi mà tôi thực tình chỉ biết sơ sơ qua những lần gặp gỡ mà tôi tưởng vô tình, những cái gật đầu, lời chào, bắt tay hơi lâu hơn… . Vậy thôi. Đêm ấy tôi sợ quá, vì vẫn còn trẻ con, chưa thấy tình yêu mà được thổ lộ hò hét như vậy bao giờ. Tôi ở cùng phòng với hai chị cán bộ NV kia, hình như họ có nhiệm vụ quản tôi, sợ yêu đương lăng nhăng. Mà cũng không chắc vậy nhưng cứ vài đứa học sinh thì phải ở với ít nhất là một vị cán bộ. Rồi sự vụ tiếp diễn sao nữa tôi ko rõ vì mụ mị đi vì sợ. Sợ trước cách thổ lộ tình yêu vũ bão mà mình không quen. Sợ trước những bất trắc sẽ đến với mình và anh ấy. Sợ phát hiện ra vụ yêu con trai ông Hiệu Phó kia vỡ lở ra mà họ đã lờ mờ nghi vấn … Tóm lại là sợ hết cả thế giới, vào thời điểm đó. Vì kỷ luật vụ yêu Tây rất nghiêm ngặt, lôi thôi là bị tống cổ về liền. Mà về nước có nghĩa là nhục nhã cho bố cho mẹ, cho cả đại gia đình… không có một tương lai nào chờ đón cả.

Cả ngày hôm sau tôi sợ sấm sét rơi vào đầu bất cứ lúc nào. Đã thấy các anh chị cán bộ lớp bóng gió. Nhưng không thấy gì. Ngày hôm sau, hôm sau nữa cũng vậy. Rồi một tuần trôi qua. Vì lý do gì đó mà việc này chìm xuồng ư? Chắc sợ ảnh hưởng đến tình hữu nghị hai nước bạn chăng? Tôi nghĩ vậy nhưng tôi đã nhầm cho đến một ngày nhận được một thư xin lỗi viết tay của anh, nói rằng anh rất buồn đã thổ lộ tình cảm không đúng cách như vậy, làm ồn ào khiến tôi sợ, ở BGH ngày hôm sau khi bị gọi lên, anh đã nhận hết lỗi về mình, tôi không liên quan gì… và anh chào tôi vì dù đã là sinh viên năm cuối của trường nhưng anh bị đuổi học sau sự cố đó, anh muốn gặp tôi riêng một lần ở quán này quán này ngoài phố, tên anh là G.W. Đến bấy giờ tôi mới biết tên thật của anh. Tất nhiên làm sao tôi dám gặp anh như hẹn dù lòng tôi thật sự áy náy vì bản kỷ luật của anh quá nặng. Sau ngày này tôi không bao giờ gặp lại anh ở trường nữa, kể cả ở thư viện, căng tin hay sân trường, giờ nghỉ…

Phía Đức không thấy gì nên phía Việt Nam cũng im hơi lặng tiếng. Tất cả chỉ là kỷ luật đuổi học sinh viên G.W. của trường.

Bức thư ấy của anh là một kỷ niệm buồn và tôi giữ đến giờ này trong những kỷ vật còn lại theo năm tháng.

Một lần sau đó tôi gặp anh ngoài thành phố nhưng không dám thăm hỏi gì, chỉ chào vì hai vị nữ cán bộ kia kèm theo, không rõ vô tình hay cố ý. Chúng tôi ngày ấy đi đâu thường đi cả nhóm vài ba người, chẳng hiểu có phải thế không nhưng không đi đâu một mình bao giờ. Nghe đồn rằng anh đi làm ở nhà máy nào đó, không được học nữa. Sau đó tôi chuyển thành phố lên phương Bắc để học tiếp và không có bất cứ một tin tức nào của anh. Khoảng hai năm sau qua người yêu tôi, chẳng hiểu gã này nói thật hay do ghen tuông gì mà có nói với tôi hai lần là gã này về trường cũ đá bóng thì gặp G.W. đến chơi với bạn bè. Anh ấy hỏi thăm tôi, xin địa chỉ, nhưng gã không đưa và cũng không nói quan hệ của tôi bây giờ với gã. „Việc gì anh phải nói“. Tôi có hơi nhẹ lòng khi biết tin này dù không tin lắm nhưng vẫn mong vậy.

Và cuộc tình mới chớm của tôi với anh chàng ở Matxcơva về cũng tan theo mây khói do nhiều lý do. Đã lâu không còn nhớ rõ chi tiết nữa nhưng hình như chàng bị bố tống ngay trở lại Nga sau khi phong thanh biết con mình yêu một đứa con gái Việt. Vấn đề không phải cô ta là người Việt mà cô này đã làm cho một đứa sinh viên Đức đây phải bị đuổi học. Lại một lần nữa làm tôi nhớ đến con rắn độc của ái tình (trong đời còn vài lần nữa bắt tôi phải nhớ đến điều này nhưng xin để kể vào dịp khác). Khóc lóc thương nhớ rồi cũng nguôi, bởi thư từ của học sinh Việt là bị kiểm duyệt, dù không chính thức, vì không hiểu sao toàn tay lớp trưởng nhận hộ và trao lại cho chúng tôi. Mà ngày ấy thì chủ yếu là bưu điện thôi chứ điện thoại là điều không tưởng.

Đã gần bốn chục năm trôi qua nhưng những tháng ngày ấy mỗi khi đến dịp 30.4 hào hùng này luôn trở lại trong tâm trí tôi bởi câu hỏi về số phận của G.W. luôn là điều tôi băn khoăn. Trong cuộc đời nhiều khi chỉ một tai nạn rất nhỏ, một hòn sỏi nhỏ trên đường cũng có thể thay đổi hẳn cuộc đời anh, ngoài ý muốn. Tôi luôn hy vọng là với anh mọi việc may mắn. Tôi luôn cảm giác là tôi nợ anh ấy, một món nợ mà chẳng làm sao trả được. Mà thực ra bằng từng này tuổi này rồi mới hiểu cuộc đời này là những món nợ trần gian. Có thể anh trả được, trực tiếp hay gián tiếp, mà cũng có thể anh vĩnh viễn không trả nổi trong kiếp này bởi sự vay mượn ấy đã có từ vô lượng kiếp.

Có những sự việc, những con người, những suy nghĩ mà nếu ai không trải qua những thời khắc đó thì khó lòng mà tưởng tượng nổi chứ đừng nói đến chuyện thông cảm. Bởi vậy nên lên án cũng là chuyện thường tình của con người mà thôi.

Sau này, cách đây độ mười lăm năm, một lần vô tình tôi có gặp lại tay lớp trưởng ngày đó, hắn nói ngay với ông xã tôi khi đó đi bên cạnh là ngày xưa chúng tôi đến khổ sở vì cô này đấy anh ạ. Đùa đùa nhưng mà cũng là thật. Chúng tôi mà hắn nói là ai nếu không phải là ngoài cả một cơ chế để ràng buộc và cai quản phần hồn của lũ học sinh ngớ ngẩn „Chỉ biết yêu thôi, chẳng biết gì“ ngày đó.

Điều này lại làm tôi nhớ đến những buổi tranh luận nảy lửa của tôi và hắn trong những cuộc họp Đoàn khi hắn phê tôi là thiếu đạo đức XHCN và tôi hỏi hắn là định nghĩa cho tôi thế nào là ĐĐ XHCN, cái mà tôi thiếu ấy, hắn đã không trả lời được. Để „bù đắp“ lại là với tôi, hắn có những biện pháp chặt chẽ hơn và sự nhỏ nhen trong những lợi ích khác. Bây giờ nhìn lại, lòng tôi đã phẳng lặng đi nhiều, chứ ngày xưa nghĩ đến hắn là lại sôi sục… „Lục thập nhi nhĩ thuận“. Tôi đã ở cái tuổi mà sự cảm thông có thể là vô điều kiện với mọi người. Hắn cũng chỉ làm đúng cái hắn nghĩ của cả một thời thôi. Tôi nghĩ về hắn rất nhẹ nhàng, nhưng vẫn rất đau đáu về G.W. mỗi khi đến dịp 30.4 hàng năm. Vậy mà cũng đã gần bốn mươi lần 30.4.

Và tôi cũng nhớ lại. Chúng tôi những kẻ đi Tây về lúc bấy giờ đã mừng vui và tiếc nuối ra sao ở cuối thập niên bảy mươi khi biết tin, dù không chính thức, đã được phép kết hôn với người nước ngoài qua việc ái nữ cuả TBT Đảng ta cũng lấy vị GS của mình. Nhưng khi ấy đã muộn. Nhưng muộn còn hơn là không bao giờ.

Ngày ấy đã có biết bao cuộc tình tan vỡ một cách đắng cay, bi thảm… ví dụ kể sao cho xiết. Cho dù ai cũng biết rằng chắc gì cho họ sum vầy đã hết đớn đau, bởi quy luật cuộc đời là vậy. Nhưng hãy để họ được tự do quyết định hạnh phúc hay khổ đau của mình, đừng ai can thiệp vào hạnh phúc cá nhân thô bạo như vậy. Kinh nghiệm là sự trải nghiệm của mỗi cá nhân, chẳng ai làm hộ ai được. Nhưng rồi cũng biết, thời cuộc nó là như vậy. Có ai kéo ngược được lịch sử không?

Trong những phút giây ngẫm nghĩ về cuộc đời mình, tôi luôn tự đặt cho mình những câu hỏi, những giả thiết… nhưng một trong những câu hỏi mà tôi vẫn đau đáu hơn cả là cuộc đời G.W. ra sao sau biến cố đó và tôi luôn cầu chúc cho anh bằng an vô sự để anh giữ lại trong lòng mình cảm tình về một người con gái Việt Nam mà anh đã có lần yêu mến.

Berlin, 5.2014

//

//

//

Advertisements